Dieren in IJsland
De natuur in IJsland is adembenemend. Vulkanen spuwen stoom, watervallen donderen naar beneden en lavavelden strekken zich uit tot aan de horizon. Maar wat veel reizigers niet direct weten is dat dit ongerepte eiland ook een paradijs is voor natuurliefhebbers die graag dieren in het wild spotten. Van bultrugwalvissen en orka’s tot kleurrijke papegaaiduikers die tegen de kliffen nestelen. De dieren in IJsland zijn minstens zo spectaculair als het landschap zelf. Ontdek het wildlife dat je niet mag missen tijdens je rondreis in IJsland. Lees waar je de dieren het best kan spotten en wanneer je de meeste kans hebt om ze te zien.
Waarom dieren spotten in IJsland?
Wat IJsland zo uniek maakt, is de combinatie van ruige ongerepte natuur en het feit dat veel dieren hier nog echt in het wild leven, zonder hekken, omheiningen of drukbezochte safariparken. De dieren in IJsland bewegen zich vrij door uitgestrekte fjorden, stille gletsjervalleien en kilometerslange kustlijnen. Of je nu met een boot de oceaan op gaat, een bergpas oversteekt of simpelweg langs de kust rijdt: de kans is groot dat je onderweg oog in oog komt te staan met een van de fascinerende bewoners van het eiland.
Hoewel veel dieren in IJsland goed te benaderen lijken, blijven het wilde dieren in een kwetsbare omgeving. Door je op een bewuste manier te gedragen, help je mee aan het behoud van de natuur. Het is daarom essentieel om respect te hebben voor de fauna en flora. Hou voldoende afstand, voer de dieren niet en blijf op gemarkeerde paden.

Walvissen
Walvissen spotten in IJsland is een must! Deze kolossale zeezoogdieren zwemmen niet ergens ver weg in de oceaan, maar vaak vlak voor de kust. Soms zo dichtbij dat je ze vanaf het vasteland kan spotten. Niet voor niets wordt IJsland wereldwijd gezien als een van de beste plekken om walvissen in het wild te zien.
Waar kan je walvissen spotten in IJsland?
Er zijn meerdere plekken waar je het hele zomerseizoen door walvissen kan tegenkomen. Dit zijn de beste locaties:
- Húsavík: Dit vissersdorpje in het noorden wordt de ‘walvishoofdstad van Europa’ genoemd. Húsavík staat bekend om zijn hoge slagingskans bij walvissafari’s in de Skjálfandi Baai. Combineer een tocht met een bezoek aan het walvismuseum.
- Akureyri: Iets zuidelijker in de fjord Eyjafjörður vertrekken dagelijks tours vanuit Akureyri. De rustige wateren maken het spotten van walvissen aangenaam.
- Reykjavík: Zelfs vanuit de hoofdstad kan je een walvisexcursie doen. Ideaal wanneer je een citytrip maakt of minder tijd hebt voor een rondreis. Ook hier heb je een walvismuseum.
- Ólafsvík: Gelegen op het schiereiland Snæfellsnes biedt Ólafsvík een unieke kans om orka’s en potvissen te spotten, vooral in het voorjaar. Het ruigere landschap maakt het extra spectaculair.
Wat is de beste tijd van het jaar?
De beste periode om walvissen te spotten in IJsland is van mei tot en met september. In deze maanden migreren verschillende soorten walvissen naar de IJslandse wateren om te eten. Juli is meestal de topmaand, omdat dan het zeeleven op zijn actiefst is. In de winter worden er nauwelijks excursies georganiseerd, omdat de meeste walvissen dan zuidelijker trekken en de zeeomstandigheden ruwer zijn.


Weetjes over walvissen in IJsland
- Door de ligging tussen de koude poolwateren en het warmere Atlantische water is IJsland letterlijk een snelweg voor zeezoogdieren.
- Er zwemmen tot wel 23 soorten rond IJsland. Van bultruggen tot gigantische blauwe vinvissen en potvissen.
- Húsavík is beroemd geworden door de Netflix-film: ‘Eurovision Song Contest: The Story of Fire Saga’. Het stadje opende speciaal een ‘Jaja Ding Dong-bar’ en kreeg nog meer bezoekers.
Orka’s
Wist je dat je zelfs orka’s in IJsland kan ontmoeten? Deze zwart-witte krachtpatsers zijn intelligent, sociaal, razendsnel en ronduit indrukwekkend. Met hun karakteristieke rugvin zijn ze niet te missen als ze boven de golven verschijnen.
Waar kan je orka’s spotten in IJsland?
Hoewel ze niet het hele jaar door te zien zijn, is de kans op orka’s in bepaalde regio’s verrassend groot. Vooral de westkust van IJsland is een hotspot:
- Snæfellsnes: Dit schiereiland is de beste plek om orka’s te zien. Vanuit Ólafsvík vertrekken regelmatig tochten waarbij de kans op het spotten van orka’s groot is. Boek hier je tour!
- Westfjorden: Ook in de Westfjorden heb je kans om orka’s te bewonderen, vooral in fjorden waar veel haring zwemt. Ga op walvisexcursie vanuit Ísafjörður!
Wat is de beste tijd van het jaar?
De beste periode om orka’s in IJsland te spotten is van februari tot juli, met een piek in maart en april. Dit valt samen met de jaarlijkse haringtrek. Een buffet waar de orka’s geen genoeg van krijgen.


Weetjes over orka’s in IJsland
- Sommige groepen orka’s keren jaarlijks terug naar dezelfde fjorden in IJsland. Het zijn net toeristen met een vaste vakantieplek!
- Een orka herkennen? Let op de vin! De rugvin van mannetjes is recht en kan tot 2 meter hoog zijn. Die van vrouwtjes is gebogen en korter.
- Orka’s zijn eigenlijk geen walvissen, maar de grootste leden van de dolfijnenfamilie. Slim, sociaal en keihard als het moet.
Papegaaiduikers
Met hun opvallende oranje snavel, zwart-witte kleuren en waggelende loopje zijn papegaaiduikers (puffins) echte blikvangers. Ze lijken een beetje op pinguïns, maar ze behoren niet tot dezelfde familie. Hun grote kolonies maken ze kwetsbaar. Tijdens het broedseizoen zijn ze gevoelig voor verstoring door toeristen. Blijf dus op afstand en gebruik een zoomlens of verrekijker.
Waar kan je papegaaiduikers spotten in IJsland?
Papegaaiduikers nestelen in grote kolonies op steile kliffen en eilanden langs de kust. Je kan ze bewonderen tijdens wildlife boottochten vanuit verschillende havens, maar ook op het land zijn er plekken waar je deze kleurrijke vogels van dichtbij spot. Dit zijn de beste plekken om ze te zien:
- Vestmannaeyjar (Westmaneilanden): Deze eilandengroep vlak voor de zuidkust is misschien wel de papegaaiduiker hotspot van IJsland. Elk jaar keren duizenden papegaaiduikers terug om er te broeden.
- Dyrhólaey (zuidkust): Een indrukwekkende basaltboog met uitzicht op de oceaan waar je in de lente en zomer massaal papegaaiduikers kan spotten.
- Látrabjarg (Westfjorden): Dit is Europa’s grootste vogelklif en een fantastische plek om papegaaiduikers en andere zeevogels te zien.
- Borgarfjörður Eystri (oostkust): Hier broeden kleurrijke kolonies in rustiger gebied. Je kan heel dichtbij komen zonder ze te verstoren dankzij aangelegde wandelpaden.
Wat is de beste tijd van het jaar?
De papegaaiduikers zijn vooral te zien van april tot augustus, tijdens het broedseizoen. In deze periode keren ze terug uit de oceaan om op de kliffen nesten te maken, eieren te leggen en jongen groot te brengen. Juli is vaak de topmaand, wanneer de jonge papegaaiduikers het nest verlaten en je ze op het water ziet oefenen met vliegen. Buiten het broedseizoen (september tot maart) brengen papegaaiduikers vrijwel hun hele tijd op zee door, ver weg van land.


Weetjes over papegaaiduikers in IJsland
- Buiten het broedseizoen verliest de papegaaiduiker het felgekleurde ‘kapje’ op zijn snavel, waardoor ze er minder opvallend uitzien.
- Papegaaiduikers kunnen tot wel 60 meter diep duiken om vis te vangen. Vaak vangen ze zelfs meerdere visjes per duik!
- Ze zijn trouw aan hun partner. Papegaaiduikers keren elk jaar terug naar dezelfde plek en partner om te broeden.
Rendieren
Rendieren zijn voor veel reizigers een verrassing in IJsland. Hoewel ze van nature niet in het land thuishoren, hebben ze zich inmiddels vrij verspreid in het noordoosten van het eiland. Deze elegante dieren zijn prachtig om te spotten, vooral in de gebieden rond de fjorden.
Waar kan je rendieren spotten in IJsland?
Oost-IJsland is het enige gebied waar rendieren in het wild voorkomen. In het ongerepte landschap genieten ze van de uitgestrekte vlaktes, bergen en bossen. Ze trekken vaak tussen de hooglanden en lager gelegen gebieden, afhankelijk van het seizoen.
Wat is de beste tijd van het jaar?
In de zomer verblijven ze meestal in de hoger gelegen gebieden waar het koeler is en voldoende voedsel beschikbaar is. In de winter trekken de rendieren naar lager gelegen gebieden, vaak dichter bij de kust in de omgeving van Egilsstaðir, Fljótsdalur en Breiðdalsvík. Je hebt dus het meeste kans om ze te spotten in de winter, maar dat wil niet zeggen dat je ze niet op andere momenten kan tegenkomen. Wij reden in mei door de Oostfjorden tijdens een rondreis in IJsland en hadden het geluk verschillende kuddes te spotten vanaf de weg.

Weetjes over rendieren in IJsland
- Rendieren werden in 1787 geïntroduceerd vanuit Noorwegen als jacht- en voedselbron, maar werden uiteindelijk losgelaten en hebben zich aangepast aan het IJslandse klimaat.
- De populatie varieert jaarlijks, gemiddeld zijn er ongeveer 3.000 rendieren in IJsland.
- De rendieren in IJsland zijn tamelijk nieuwsgierig en trekken zich niet al te veel aan van wandelaars, maar blijf wel altijd op afstand om ze niet te storen.
Zeehonden
Zeehonden zijn onmiskenbare sfeermakers langs de IJslandse kustlijn. Met hun grote, glimmende ogen en speelse gedrag brengen ze leven in de vaak ruige omgeving. Deze zeezoogdieren zijn niet alleen ontzettend leuk om te zien, maar ook perfect te spotten langs het water.
Waar kan je zeehonden spotten in IJsland?
De beste plekken om zeehonden in het wild te zien zijn:
- Jökulsárlón gletsjermeer (zuidkust): Hier dobberen zeehonden vaak rond tussen de ijsbergen. Het is een van de mooiste en makkelijkste plekken om ze te spotten, zelfs vanaf de kant.
- Hvammstangi (West-IJsland): Deze kleine stad staat bekend als de zeehondenhoofdstad van IJsland. In de baai en omliggende gebieden leven grote populaties grijze en gewone zeehonden. Je hebt hier ook het Icelandic Seal Center.
- Vatnsnes: Het schiereiland Vatnsnes in Noord-IJsland is één van de favoriete plekken waar zeehonden op de rotsen liggen te zonnen. Er zijn speciale uitkijkpunten en wandelroutes voor zeehondenspotters.
- Snaefellsnes: Op het schiereiland Snaefellsnes in het westen van IJsland kan je ook zeehonden zien op het strand Ytri Tunga.
Wat is de beste tijd van het jaar?
Zeehonden zijn eigenlijk het hele jaar door aanwezig, maar de beste periode om ze te spotten is van mei tot september. In deze maanden liggen ze vaak op de rotsen te rusten en zijn ze actiever in het water. In de winter zijn ze minder zichtbaar, omdat ze zich meer terugtrekken.

Weetjes over zeehonden in IJsland
- Het Icelandic Seal Center in Hvammstangi is de plek om meer te leren over zeehonden en hun rol in het IJslandse ecosysteem.
- Ze liggen graag in groepen te zonnen. Dit wordt een ‘haul-out’ genoemd. Soms liggen er wel tientallen zeehonden samen op een rotsplaat.
- In IJsland kom je voornamelijk twee soorten zeehonden tegen: grijze zeehonden en gewone zeehonden. Grijze zeehonden zijn wat groter en hebben een langere snuit.
IJslandse paarden
Deze kleine, robuuste viervoeters zijn een onmisbaar onderdeel van het landschap. Met hun dikke vacht trotseren de IJslandse paarden zonder moeite de ruige natuur en barre winters op het eiland.
Waar kan je IJslandse paarden spotten?
Deze paarden zijn overal in IJsland te vinden. Je komt ze tijdens een roadtrip tegen langs de kant van de weg. Wil je graag een paardrijtocht maken? Er zijn een paar regio’s waar dit mogelijk is:
- Reykjavík en omgeving: Diverse maneges bieden dagtochten vanuit Reykjavík aan, ook in combinatie met een bezoek aan de iconische Golden Circle.
- Noord-IJsland: In het noorden van het land kan je prachtige tochten maken door lavavelden, langs meren en met uitzicht op vulkanen. Reserveer eenvoudig online!
- Zuidkust: Voor wie de zwarte zandstranden en indrukwekkende kusten te paard wil verkennen, kan je een paardrijtocht aan de zuidkust maken.
Wat is de beste tijd van het jaar?
De beste periode om IJslandse paarden in hun natuurlijke omgeving te zien is van juni tot augustus. In de zomermaanden is het weer meestal mild en staan de paarden vaak in de uitgestrekte weiden en valleien te grazen. In het voorjaar zie je ook veel veulens, wat extra leuk is!

Weetjes over IJslandse paarden
- IJslandse paarden zijn meestal niet groter dan 1,40 meter, maar ze zijn ongelooflijk sterk.
- De IJslandse paarden stammen af van de paarden die de Vikingen meebrachten. Sinds die tijd worden ze raszuiver gefokt.
- Ze hebben prachtige manen en komen in maar liefst 40 verschillende kleuren en nog veel meer patronen voor.
Praktische tips voor dieren spotten
Wil je optimaal genieten van de dieren in IJsland? Dan is het handig om een paar voorbereidingen te treffen. Hier onze beste tips, zodat jij straks met geluk en respect wildlife kan spotten en met fantastische foto’s thuiskomt.
- Neem je camera en verrekijker mee: De dieren in IJsland zijn vaak op afstand het best te bewonderen. Een goede verrekijker helpt je om zeehonden, papegaaiduikers of rendieren van dichtbij te bekijken zonder ze te storen. Met een zoomlens leg je de mooiste momenten vast, zoals walvissen die uit het water springen.
- Check de weersomstandigheden: Het weer in IJsland kan plots omslaan, met regen, wind of zelfs sneeuw, ook in de zomer! Kijk dus goed naar de weersvoorspellingen voordat je op pad gaat om dieren te spotten.
- Kies duurzame tours: Wil je bijvoorbeeld walvissen of papegaaiduikers spotten vanaf een boot? Let er dan op dat je kiest voor een duurzame touroperator die respect heeft voor de dieren en hun leefomgeving. Zo draag je zelf ook bij aan het behoud van het prachtige wildlife in IJsland.
- Houd altijd afstand: Geniet van de dieren, maar blijf respectvol! Ze kunnen gestrest raken als mensen te dichtbij komen.
- Plan je route op basis van dieren: IJsland is groot en uitgestrekt en niet overal zie je dezelfde dieren. Bepaal dus vooraf goed welke dieren je wil spotten en stem je route daar op af.

IJsland heeft een unieke en gevarieerde fauna, ondanks het ruige klimaat. Je vindt er onder andere walvissen zoals bultruggen en blauwe vinvissen, de indrukwekkende orka’s, vrolijke papegaaiduikers, wilde rendieren in het noordoosten, speelse zeehonden langs de kust en natuurlijk de karakteristieke IJslandse paarden. Daarnaast leven er tal van zeevogels en kleine landdieren die het ecosysteem van IJsland compleet maken.
In principe kan je het hele jaar dieren in IJsland spotten, maar de beste kansen variëren per dier en seizoen. Bijvoorbeeld: walvissen en orka’s zijn het beste te zien van het voorjaar tot de vroege herfst, papegaaiduikers zijn er vooral in de lente en zomer en zeehonden zijn het hele jaar aanwezig maar actiever in de zomer. Het weer en aantal daglichturen spelen ook een grote rol in de waarnemingen.
Nee, je hebt niet per se een gids nodig om dieren in IJsland te spotten. Veel dieren, zoals zeehonden, papegaaiduikers en wilde vogels, kan je ook op eigen houtje langs de kust of bij bekende uitkijkpunten zien. Rendieren kan je ook zelfstandig spotten, mits je de juiste plekken kent. Wil je graag walvissen of orka's bewonderen? Dan is een georganiseerde tour uiteraard wel noodzakelijk. Gidsen kennen de favoriete gebieden en het gedrag van de dieren en zorgen ervoor dat je met respect voor de natuur dichtbij kan komen.


